Het Deugdenspel
 

Inspiratie bij de deugd zorgzaamheid

Deugdenkaart Zorgzaamheid

De deugd zorgzaamheid is in oktober tot de deugd van de maand gekozen. We zullen hier wekelijks filmpjes, spelletjes, reflectievragen en nog veel meer ideetjes voor thuis en in de klas plaatsen.

 

Zorgzaamheid.....of niet?

 

Zorgzaamheid...of niet?

Aan de wat oudere kinderen kun je dit filmpje van Koefnoen laten zien over zorgzaamheid.
Aan de hand van de punten op het deugdenkaartje kun je de beelden bespreken met de groep.
Misschien hebben de kinderen nog aanvullingen op de zinnetjes op de kaart.
In welke situaties laten de kinderen zorgzaamheid zien? Thuis of op school. In welke situaties zijn de kinderen zorgzaam voor zichzelf en in welke situaties zijn ze zorgzaam voor anderen?

Zijn er afspraken/regels op school, in de groep die met zorgzaamheid te maken hebben?

Als de kinderen een deugdenmap hebben, kunnen ze daar de deugd van deze maand aan toevoegen met daarbij de eigen aanvulling n.a.v. dit filmpje en gesprek.

 

 
Sint-Franciscus-van-Assisi-en-de-dieren.-Dierendag.jpg

Verhaal: de oorsprong van dierendag

In oktober vieren we dierendag. Wist je dat...

De bedenkers van Dierendag 4 oktober hebben gekozen als eerbetoon aan Fransiscus van Assisi? Deze religieuze man, stichter van de Kloosterorde van Franciscanen, had een zwak voor de zwakkere op de wereld.
Zelf was hij in zijn jeugd erg verwend. Na een langdurige ziekte en een jaar gevangenschap (als krijgsgevangene na een veldslag) besloot hij zijn leven te verbeteren. Niet alleen arme mensen, zoals zwervers en zieken, kregen zijn aandacht. Ook planten en dieren vond hij erg belangrijk.

Vertel dit verhaal en vraag welke deugden de kinderen erin herkennen.
Wat was Assisi's leermoment? Wat leert het verhaal ons?

Hoe gaan ze hun dier op 4 oktober verwennen? Wat voelt voor henzelf echt als (positieve) verwennerij? Kun je ook teveel verwend worden?

 
2013_11_04_16_52_44_532026_800_800_11from-me-to-you-2p.jpg

Een project of actie

Veel kinderen hebben er plezier in voor anderen te zorgen en doen enthousiast mee met acties zoals Kinderpostzegels verkopen. Er zijn talloze projecten en acties om - zoals Assisi! - voor zwakkeren te zorgen. Je kunt de deugd zorgzaamheid betrekken/benoemen bij projecten die jullie al doen. Of een nieuw project starten, zoals 'Jarige Job' of 'Schoenmaatjes'.

Jarige Job
Scholen doen vaak – in samenwerking met ouders – langlopende projecten, zoals oud papier en kleding verzamelen. De opbrengst hiervan kun je (deels) aan een goed doel schenken, zoals bijvoorbeeld Stichting Jarige Job, www.jarige-job.nl. In Nederland zijn er ruim 60.000 kinderen die hun verjaardag niet kunnen vieren omdat er thuis te weinig geld is. Op de mooiste dag van het jaar krijgen zij geen cadeautje, hangen er geen vrolijke ballonnen en kunnen ze niet trakteren op school. Stichting Jarige Job maakt een einde aan dit verjaardagsleed en trakteert kinderen uit de armste gezinnen in de samenleving op een leuke dag met cadeautjes. Op die oefen je samen vrijgevigheid.

Schoenmaatjes
Deze actie kun je organiseren i.s.m. Edukans. Kinderen in Nederland vullen een schoenendoos met schoolspullen, toiletartikelen en speelgoed voor kansarme leeftijdsgenootjes in ontwikkelingslanden, wereldwijd. Je kunt er thuis, vanuit de BSO, of je school aan meedoen. Meer informatie hierover – en onder meer een filmpje met Nick en Simon – is te vinden op www.schoenmaatjes.edukans.nl.

Zelf een actie bedenken
Wie kent iemand die zorg nodig heeft? Je kunt ook een actie bedenken in je eigen buurt.

 
taken deel 1.jpg

De taken verdelen

In de klas zijn er verschillende klusjes die gedaan moeten worden om de gezamenlijke ruimte gezellig, opgeruimd en schoon te houden. Sommige klusjes worden dagelijks gedaan, andere klusjes wat minder vaak. Op de deugdenkaart zorgzaamheid staat het zinnetje: ik zorg voor mijn omgeving.

  • Bespreek met de kinderen de klusjes (in mijn kleuterklas heten ze 'zorgjes') en bespreek wat elk klusje inhoudt. Zorg dat het duidelijk is wat er verwacht wordt.
  • De kinderen kunnen afhankelijk van hun leeftijd (gedeelde) verantwoordelijkheid dragen voor de omgeving.
  • Laat de kinderen een taakje kiezen, zodat elk kind een bijdrage kan leveren aan het bijhouden van de klas.
  • Een 'takenbord' kan aan klusjes/taken helpen herinneren.

 

 
deugdenkaartjes.jpg

Deugdentaal - kaartjes om uit te delen

Bij de gratis downloads staat een blad 'Deugdentaal- kaartjes om uit te delen'.

Kopieer het blad een aantal keer op gekleurd papier en zorg dat er op een vaste plek een stapeltje deugdenkaartjes ligt waar de kinderen makkelijk bijkunnen.
Nodig de kinderen uit om elkaar te waarderen door een deugdenkaartje te beschrijven en uit te delen met daarop een opmerking over het taakje dat door een klasgenoot is uitgevoerd.
Wanneer de kinderen weten waar de deugdenkaartjes liggen, kunnen ze die uiteraard ook (spontaan) gebruiken wanneer ze andere deugden in elkaar zien.

Geef als leerkracht het voorbeeld door dagelijks actief de deugden in de kinderen te benoemen.

Bijvoorbeeld:
Ik zie jou enthousiasme als je vertelt over je voetbalwedstrijd.
Het was vriendelijk van je toen je de kinderen van groep 4 even voor liet gaan bij het buitenspelen.

Zet je deugdenbril op en kijk (hoor, luister, voel) welke deugden er in het gedrag positief uitspringen en benoem deze deugden bij de kinderen.
 

 

Zorg voor rust tussendoor

Bij het deugdenproject werken we met vijf strategieën om de deugden toe te passen in het dagelijks leven.
Strategie 4 is: neem tijd voor rust, reflectie en bezinning.
Op het deugdenkaartje zorgzaamheid staat als eerste regel 'ik geef liefde en aandacht' en als laatste regel 'ik zorg voor mezelf'.
In de klas kan dat een heerlijk rustige visualisatie oefening zijn of een massage.

Tussen al het harde werken door is het fijn om met elkaar in de klas een sfeer te creëren waarin elk kind even tot rust, tot zichzelf kan komen.
Op youtube zijn veel rustgevende muziekjes te vinden, bijvoorbeeld van Dan Gibson, die prima te gebruiken zijn bij een visualisatie met de kinderen.
Laat de kinderen  hun eigen hoofd masseren.
- ga achter je stoel staan
- draai rondjes met je schouders, eerst rustig naar voren, dan rustig   naar achter
- breng je armen op een lange inademing boven je hoofd, en op de uitademing weer langs je lichaam omlaag
- breng dan je handen naar je hoofd en doe alsof je heel langzaam je haren wast, draai kleine cirkels met je vingers over je hoofd
- plaats je vingers op je voorhoofd en wrijf zachtjes van het midden naar buiten
- wrijf met platte hand over je wangen, laat je kaken een beetje hangen
- masseer dan je oren door zachtjes aan het randje van je oren te trekken, van boven naar beneden
Neem er rustig de tijd voor en doe als leerkracht de handelingen bij jezelf voor, zodat de kinderen ook kunnen kijken hoe het gaat.

Na deze hoofdmassage is het voor de kinderen heerlijk om met hun hoofd op hun eigen armen op tafel te luisteren naar een visualisatieverhaal. Hier zijn verschillende boekjes van. Bijvoorbeeld Mijn tuin, van Janni Meedendorp, de Wensster of relaxkids van M.Viegas.
Het is natuurlijk ook leuk om je eigen fantasie te gebruiken en de kinderen mee te nemen in je eigen visualisatie.

Een ander moment om zorgzaamheid voor elkaar en jezelf in te zetten is elkaar een rugmassage te geven.
Eén kind gaat voorovergebogen op de grond zitten en krijgt van een ander kind een massage. Maak bijvoorbeeld een weerbericht op elkaars rug.
Tik zachtjes op de rug als het regent, wat harder als het hagelt, wrijf de rug warm wanneer de zon schijnt etc.

Hieronder een aantal foto's die kunnen inspireren bij een visualisatie.

 

 

Inspiratiefoto's

 

Ik let op mijn woorden

 

Ik let op mijn woorden

The power of words is de titel van het filmpje hierboven.
Laat de kinderen dit filmpje zien en vraag hen, vooraf, bij het kijken van het filmpje te letten op de punten van het deugdenkaartje.
Kunnen de kinderen samen alle punten terug vinden in het filmpje?
Welke deugden liet de blinde man zien?
Welke deugden liet de vrouw die de tekst veranderde zien?

Voer een gesprek over het effect van woorden en het benoemen van deugden in elkaar.
Vraag de kinderen hoe zij de afgelopen weken met de deugd zorgzaamheid zijn omgegaan, hoe hebben zij de deugd zelf ingezet?
Wat is nog moeilijk, wat gaat al heel gemakkelijk?
Wat is makkelijker, voor een ander zorgen of voor jezelf zorgen?
Welke deugd kan je helpen bij de moeilijke dingen?

 

Deze website is een service van Uitgeverij ACT on Virtues. Op de webpagina klantenservice informeren we je over ons privacybeleid: www.actonvirtues.nl